ESG ย่อมาจาก Environmental (สิ่งแวดล้อม) Social (สังคม) และ Governance (ธรรมาภิบาล) เป็นกรอบประเมินว่าองค์กรบริหารความเสี่ยงและผลกระทบที่ “ไม่ใช่ตัวเลขการเงิน” ได้ดีแค่ไหน นักลงทุน หน่วยงานกำกับ และคู่ค้าใช้ ESG ดูความยั่งยืนและความเสี่ยงระยะยาวของธุรกิจ ต่างจาก CSR ตรงที่ ESG วัดผลได้และผูกกับกลยุทธ์ธุรกิจโดยตรง
ESG ย่อมาจากอะไร
ESG คืออักษรย่อของสามด้านที่ใช้ประเมินความยั่งยืนและความเสี่ยงระยะยาวขององค์กร
- การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
- การใช้พลังงานและน้ำ
- ของเสียและมลพิษ
- ความหลากหลายทางชีวภาพ
- สิทธิแรงงาน & ความปลอดภัย
- ความหลากหลายและเท่าเทียม
- ความปลอดภัยข้อมูลลูกค้า
- ชุมชน & ห่วงโซ่อุปทาน
- โครงสร้างคณะกรรมการ
- ความโปร่งใส & จริยธรรม
- ต่อต้านคอร์รัปชัน
- การบริหารความเสี่ยง
ทำไม ESG ถึงสำคัญ “ตอนนี้”
ESG เปลี่ยนจาก “เรื่องที่ควรทำ” มาเป็น “เรื่องที่ต้องทำ” เพราะสามแรงผลักดัน หนึ่ง นักลงทุนทั่วโลกใช้ ESG ประเมินความเสี่ยงและจัดสรรเงินทุน สอง กฎหมายกำลังบังคับ ประเทศไทยเร่งเป้า Net Zero มาเป็นปี 2050 และมีร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่จะกำหนดให้ธุรกิจรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ส่วนผู้ส่งออกไปสหภาพยุโรปต้องเจอมาตรการ CBAM สาม ห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศเริ่มบังคับให้คู่ค้าเปิดเผยข้อมูล ESG
ESG ต่างจาก CSR และ “ความยั่งยืน” อย่างไร
CSR (ความรับผิดชอบต่อสังคม) มักเป็นกิจกรรมเสริมที่อยู่นอกธุรกิจหลัก ขณะที่ ESG เป็นกรอบที่ “วัดผลได้” และผูกกับกลยุทธ์และความเสี่ยงของธุรกิจโดยตรง ส่วน “ความยั่งยืน (Sustainability)” เป็นแนวคิดที่กว้างกว่า ESG คือชุดมิติที่ใช้วัดและรายงานความยั่งยืนนั้นให้จับต้องได้
ใครใช้ ESG และใช้ทำอะไร
- นักลงทุนและกองทุน: คัดกรองหุ้น จัดพอร์ต และประเมินความเสี่ยงระยะยาว
- หน่วยงานกำกับและตลาดหลักทรัพย์: เช่น ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) จัดทำ SET ESG Ratings และกำหนดการเปิดเผยข้อมูลใน 56-1 One Report
- องค์กรธุรกิจ: ใช้บริหารความเสี่ยง ลดต้นทุนพลังงาน เข้าถึงแหล่งทุน และรักษาความสามารถในการแข่งขัน
มาตรฐานและเรตติ้ง ESG ที่ควรรู้จัก
ด้านการรายงานมีสองกลุ่มหลัก GRI ที่เน้น “ผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม” และ IFRS S1/S2 ของ ISSB ที่เน้น “สาระสำคัญเชิงการเงิน” เพื่อผู้ลงทุน ส่วนด้านเรตติ้งมีทั้ง SET ESG Ratings ของไทย และผู้ประเมินระดับโลกอย่าง MSCI, S&P Global และ Sustainalytics (อ่านเพิ่ม: หน้า ESG Ratings) และ อภิธานศัพท์
อยากเริ่มต้นกับ ESG ต้องทำอะไร
สำหรับองค์กร เริ่มได้เป็นขั้น ตั้งผู้รับผิดชอบ → ทำ Materiality เพื่อหาประเด็นที่ “สำคัญจริง” → วัดข้อมูลพื้นฐานโดยเริ่มที่การปล่อยก๊าซ Scope 1 และ 2 → ตั้งเป้าลด → แล้วจึงรายงาน
อยากรู้ว่าองค์กรคุณพร้อมแค่ไหน?
ทำแบบประเมินความพร้อม ESG ฟรี 8 คำถาม รู้คะแนนและ 3 ขั้นถัดไปทันที
คำถามที่พบบ่อย
แหล่งอ้างอิง
- Global Reporting Initiative (GRI)
- IFRS Foundation / ISSB IFRS S1 & S2
- SET ESG Ratings ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
- UN Principles for Responsible Investment (PRI)
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเนื้อหาให้ความรู้ ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดจากแหล่งอ้างอิงทางการก่อนนำไปใช้
