CBAM คืออะไร? ภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดน EU ที่ผู้ส่งออกไทยต้องรู้

CBAM คืออะไร ทำไม EU ถึงทำ

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ออกแบบมาเพื่อป้องกัน “การรั่วไหลของคาร์บอน” คือการที่ผู้ผลิตย้ายฐานไปประเทศที่กฎคาร์บอนหลวมกว่า EU จึงเก็บค่าคาร์บอนกับสินค้านำเข้าให้เท่ากับที่ผู้ผลิตใน EU ต้องจ่าย

สินค้าที่เข้าข่าย

ระยะแรกครอบคลุม เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน โดยขอบเขตสินค้ามีแนวโน้มขยายเพิ่มในอนาคต

CBAM ทำงานอย่างไร

ผู้นำเข้าใน EU ต้องรายงานปริมาณคาร์บอนฝังตัว (embedded emissions) ของสินค้า และซื้อ “CBAM certificate” ตามราคาคาร์บอนของ EU ETS โดยหักส่วนที่ผู้ผลิตได้จ่ายค่าคาร์บอนในประเทศต้นทางไปแล้ว

ไทม์ไลน์

ช่วงเปลี่ยนผ่าน (ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2023) ผู้นำเข้าเพียงต้อง “รายงาน” ยังไม่ต้องจ่าย ส่วนระยะบังคับเต็มเริ่ม 1 มกราคม 2026 ที่ต้องซื้อ certificate จริง

กระทบผู้ส่งออกไทยอย่างไร

ผู้ส่งออกไทยในกลุ่มสินค้าเหล่านี้จะเสียเปรียบด้านราคาถ้าคาร์บอนฝังตัวสูง และลูกค้า EU จะขอข้อมูลการปล่อยที่ตรวจสอบได้ ผู้ที่มีข้อมูลพร้อมและคาร์บอนต่ำจะได้เปรียบ

เตรียมตัวอย่างไร

วัดคาร์บอนฝังตัวของสินค้า (Carbon Footprint of Product) ด้วยข้อมูลที่ทวนสอบได้ ลดการปล่อยในกระบวนการผลิต และจัดทำเอกสารให้ตรงรูปแบบที่ EU กำหนด

คำถามที่พบบ่อย